منابع شناخت
خداوند، ما را به مطالعه، تدبّر وشناخت، در امورى دعوت كرده است.
1- طبيعت
آيات متعدّدى از قرآن، ما را به تدبّر در موضوعات مختلفِ طبيعى دعوت مى كند. مانند آفرينش آسمانها و زمين، گردش شب و روز، حركت كشتى در دريا، كوهها، حيوانات و ... .
2- تاريخ
مطالعه تاريخ و آشنايى با فراز و نشيبها، شكستها و پيروزى ها، بسيار آموزنده بوده، آدمى را صاحب معرفت و
شناخت مى كند. انسان با مطالعه تاريخ به بسيارى از رموز، سنن و قوانين هستى پى مى برد.
قرآن سرگذشت پيشينيان را مايه عبرت و پندآموزى مى داند «لقد كان فى قصصهم عبرة لاولى الالباب»
از پيامبرش مى خواهد داستانهاى گذشتگان را بازگو كند. «فاقصص القصص لعلهم يتفكّرون»
3- انسان
مطالعه انسان در ابعاد مختلف توانايى ها، استعدادها، نيازها و... موجب شناخت عميق مى گردد.
خداوند در قرآن مى فرمايد: «سنريهم اياتنا فى الافاق و فى انفسهم حتّى يتبيّن لهم انّه الحقّ»
به زودى نشانه هاى خود را در آفاق و در درون انسانها به آنان نشان خواهيم داد تا حقّانيّت خدا براى آنها ثابت شود.
اميرمؤمنان عليه السلام نيز مى فرمايد:
أتزعم انّك جرم صغير
و فيك انطوى العالم الاكبر
اى انسان! آيا گمان مى كنى جثّه كوچكى هستى، در حالى كه جهان بزرگترى در تو نهفته است
شناختهاى ناقص و كامل
بديهى است كه انسان هر چه از ابزار بيشتر و كارآمدترى استفاده كند، به معارف بيشترى نائل مىگردد و شناخت
عميق و كاملترى به دست مى آورد. چنانكه عدم استفاده از تمامى ابزار و عوامل شناخت، يا استفاده ناقص از آنها از شناخت آدمى مىكاهد.
تفاوت جهان بينى الهى وجهانب ينى مادّى از همين جاست كه مادّى گراها از تمامى ابزار و عوامل شناخت استفاده
نمى كنند و على رغم ادّعايى كه دارند، شناختشان ناقص است. مانند قصّابى كه فقط به وسيله كارد و بدون كمك
گرفتن از وسايل وموادّ ديگر، در انديشه شناختِ اعضا، وعناصر گوسفند باشد.
موانع شناخت
آشنايى با موانع شناخت، مفيد، بلكه ضرورى است، زيرا به اين سؤال پاسخ مى دهد كه با وجود زمينه هاى شناخت
و ابزار آن، چرا برخى افراد راه را گم كرده، به شناخت كامل و روشنى نمى رسند؟!
موانع شناخت بسيار است، ولى ما در اينجا به برخى از آنها اشاره مىكنيم:
1- هواهاى نفسانى
«و من اضلّ ممّن اتّبع هويه»
و كيست گمراهتر از آنكه پيرو هواى نفس خويشتن است؟
2- سنّتهاى غلط نياكان
«و قالوا ربّنا انّا اطعنا سادتنا و كبرائَنا فاضلّونا السّبيلاً»
خدايا ما از بزرگان وپيشوايان - فاسد - خود اطاعت كرديم وآنها ما را به گمراهى كشاندند.
3- استبداد انديشه و تعصّب
«و قالوا قلوبنا فى اكنّة ممّا تدعونا اليه و فى آذاننا وقر و مِن بيننا و بينك حجاب»
گروه گمراه از روى تمسخر به پيامبران گفتند: دلهاى ما در پرده غفلت است و گوشهاى ما سنگين است
|
امتیاز مطلب : 0
|
تعداد امتیازدهندگان : 0
|
مجموع امتیاز : 0
عضو شوید
عضویت سریع
آمار مطالب
آمار بازدید